Uzman Diyetisyen Korkmaz: Çocukların davranış gelişiminde beslenme önemli bir faktör

Uzman Diyetisyen Ayşe Şura Korkmaz, son yıllarda yapılan bilimsel çalışmaların çocukluk dönemindeki beslenme alışkanlıklarının bilişsel süreçler ve davranışsal düzenleme üzerinde doğrudan etkili olduğunu ortaya koyduğunu ifade etti.

 Korkmaz, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi: "Son yıllarda çocuk ve ergenlerde gözlenen davranışsal sorunlardaki artış, çok faktörlü bir çerçevede ele alınması gereken önemli bir halk sağlığı konusudur. Bu sorunların ortaya çıkışında; aile yapısı, sosyoekonomik koşullar, psikososyal etkenler ve çevresel maruziyetler belirleyici rol oynamaktadır. Bununla birlikte, giderek daha fazla bilimsel çalışma, beslenme örüntülerinin de bu süreçte anlamlı bir değişken olduğunu ortaya koymaktadır."

"Nörogelişimsel açıdan kritik bir zaman dilim"

"Çocukluk dönemi, nörogelişimsel açıdan kritik bir zaman dilimidir." şeklinde konuşan Korkmaz, "Bu dönemde beyin gelişimi; enerji alımının yanı sıra proteinler, esansiyel yağ asitleri, vitaminler ve mineraller gibi mikro ve makro besin ögelerinin yeterli ve dengeli alımına doğrudan bağlıdır. Özellikle nörotransmitter sentezi, sinaptik plastisite ve bilişsel işlevler, beslenme durumundan etkilenmektedir. Günümüzde çocukların beslenme alışkanlıklarında gözlenen değişim; ultra işlenmiş, rafine karbonhidrat ve ilave şeker içeriği yüksek gıdaların tüketiminde belirgin artış ile karakterizedir. Bu tür besinlerin aşırı tüketimi; glisemik dalgalanmalara yol açarak dikkat, dürtü kontrolü ve duygudurum regülasyonu üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilmektedir. Nitekim literatürde, bu beslenme örüntülerinin dikkat eksikliği, hiperaktivite ve çeşitli davranış problemleri ile ilişkili olduğunu gösteren çok sayıda çalışma bulunmaktadır." ifadelerini kullandı.

"Beslenme yalnızca fiziksel büyüme ve gelişmenin değil"

Beslenmenin önemin değine Korkmaz "Buna karşılık; yeterli protein, omega-3 yağ asitleri, lif, vitamin ve mineral içeriğinden zengin, dengeli bir beslenme modelinin; bilişsel performansı desteklediği ve davranışsal düzenlemeye katkı sağladığı bildirilmektedir. Bu bağlamda beslenme, yalnızca fiziksel büyüme ve gelişmenin değil, aynı zamanda nöropsikolojik süreçlerin de önemli bir belirleyicisi olarak değerlendirilmelidir. Ancak vurgulanmalıdır ki beslenme, davranışsal bozuklukların tek başına nedeni olarak ele alınamaz. Mevcut kanıtlar, bu ilişkinin nedensellikten ziyade güçlü bir ilişki düzeyinde olduğunu göstermektedir." dedi.

Korkmaz, "Dolayısıyla beslenme, çok faktörlü yapı içerisinde önemli ancak tekil olmayan bir bileşen olarak konumlandırılmalıdır. Sonuç olarak, çocukların davranışsal ve bilişsel gelişiminin desteklenmesinde beslenme örüntülerinin dikkate alınması; koruyucu ve destekleyici yaklaşımlar açısından önem taşımaktadır. Bu durum, çocuk sağlığına yönelik müdahalelerde multidisipliner bir bakış açısının gerekliliğini bir kez daha ortaya koymaktadır." şeklinde belirtti.

"Ultra işlenmiş gıdalar risk oluşturuyor"

Korkmaz, özellikle son yıllarda çocukların beslenme alışkanlıklarında yaşanan değişime dikkat çekerek, ultra işlenmiş ve şeker içeriği yüksek gıdaların davranışsal sorunlarla ilişkilendirildiğini söyleyerek, bu tür gıdaların kan şekeri dalgalanmalarına yol açarak dikkat eksikliği ve dürtü kontrolünde zorluklara neden olabileceğini belirtti.

Yeterli ve dengeli beslenmenin önemine değinen Kormaz, protein, omega-3 yağ asitleri, vitamin ve mineral açısından zengin bir diyetin çocukların bilişsel performansını artırdığını ve davranışlarını olumlu yönde etkilediğini ifade etti.

"Multidisipliner yaklaşım vurgusu"

Beslenmenin tek başına davranışsal bozuklukların nedeni olarak değerlendirilemeyeceğini de vurgulayan Korkmaz, çocuk sağlığında aile, çevre ve psikososyal faktörlerle birlikte bütüncül bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiğini sözlerine ekledi.