İngiltere'de başbakanlık yarışında öne çıkan Burnham kimdir?

İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın pazartesi günü istifasını açıklamasının ardından, eski Büyük Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham'ın partinin yeni lideri ve dolayısıyla ülkenin bir sonraki başbakanı olması bekleniyor.

Burnham, şu an için bu görevde en güçlü aday konumunu koruyor.

Birkaç gün önce İngiltere'nin kuzeybatısındaki Makerfield bölgesinde düzenlenen ara seçimi kazanan Burnham, parlamentoya girdi. Bu seçim, Burnham'ın milletvekili sıfatıyla liderlik yarışına katılabilmesi amacıyla yapılmıştı.

Partisi içindeki yoğun baskıların ardından Starmer istifa ettiğinde, Burnham henüz parlamentodaki koltuğuna oturmamıştı. Popüler siyasetçi, Starmer'ın istifasının ardından liderlik yarışına katılacağını doğruladı.

İşçi Partisinin genel seçimleri büyük bir farkla kazanmasının üzerinden iki yıldan az bir süre geçmişken Starmer'ın otoritesi zayıfladı.

Kamuoyu yoklamalarında Nigel Farage liderliğindeki sağ popülist Reform UK ile sol popülist Yeşiller Partisi yükselişe geçti.

Burnham'ın müttefikleri, partideki oy kaybını yalnızca Burnham'ın durdurabileceğini belirtiyor.

Burnham'ın Makerfield'daki zaferi kendisine büyük bir ivme kazandırdı. Bu bölgede Reform UK partisini geride bırakan Burnham, yerel seçimlerdeki yenilginin ardından İşçi Partisi adına güçlü bir çıkış yaptı.

Liderlik yarışındaki muhtemel rakiplerinden eski Sağlık Bakanı Wes Streeting de pazartesi günü Burnham'a desteğini açıkladı. Bu da Burnham'ın pazartesi öğle saatleri itibarıyla liderlik yarışı için adaylığını koyan tek isim olmasını sağladı.

Sosyal medya hesabından paylaşımda bulunan Burnham, "İlerlerken önceliğimiz, ülkeyi hepimizin istediği yere ulaştırmak için birlikte çalışmak olmalıdır" ifadesini kullandı.

Burnham, "İnsanlar ekonomik büyüme, yaşam maliyeti, kamu hizmetleri, konut ve gelecek nesiller için fırsatlar konusunda ilerleme görmek istiyor. Siyasi değişim, insanların yaşamlarını iyileştirme sorumluluğunu hiçbir zaman gölgelememelidir" değerlendirmesinde bulundu.

Starmer istifa konuşmasında, liderlik süreci için adaylıkların 9 Temmuz'da başlayacağını ve parlamento yaz tatiline girmeden bir hafta önce sona ereceğini bildirdi.

Andy Burnham, son yıllarda ülkenin en popüler siyasetçilerinden biri haline geldi. Siyasete genç yaşta adım atan Burnham, 24 yaşında parlamento araştırmacısı, 28 yaşında özel danışman ve 31 yaşında milletvekili oldu.

Liverpool'da 1970 yılında doğan Burnham, Cheshire yakınlarındaki Culcheth köyünde büyüdü.

Telekomünikasyon mühendisi bir baba ile pratisyen hekim resepsiyonisti bir annenin çocuğu olan Burnham, 14 yaşında televizyondaki bir dramadan etkilenerek İşçi Partisine katıldı.

Everton taraftarı olan ve genç yaşta kriket oynayan Burnham, Cambridge Üniversitesinde İngilizce eğitimi aldı.

Milletvekilliği döneminde Tony Blair ve Gordon Brown hükümetlerinde görev alan Burnham, hazine müsteşarlığı, kültür bakanlığı ve sağlık bakanlığı yaptı. Kültür bakanı olduğu dönemde, 97 Liverpool taraftarının öldüğü 1989 Hillsborough faciasının 20. yılı anma töreninde protesto edildi.

Bu gelişme, onun konuyu kabineye taşımasını ve facia hakkında ikinci bir soruşturma açılmasını sağladı.

Burnham, 2010 ve 2015 yıllarında iki kez İşçi Partisi liderliğine aday oldu ancak seçilemedi. 2015'teki yarışı Jeremy Corbyn kazandı.

Burnham, Corbyn döneminde gölge içişleri bakanlığı yaptı ve 2017 yılında Büyük Manchester Belediye Başkanı olmak için bu görevinden ayrıldı.

Belediye başkanlığı seçimini 2017 yılında yüzde 60'ın üzerinde oyla kazanan Burnham, 2021 yılında daha büyük bir farkla yeniden seçildi.

Kovid-19 salgını döneminde bölgesel kısıtlamalar nedeniyle Muhafazakar Parti hükümetiyle karşı karşıya gelen Burnham, bu duruşuyla "Kuzeyin Kralı" lakabını aldı.

Belediye başkanlığı döneminde otobüs hizmetlerini yeniden kamu kontrolüne alan "Bee Network" sistemini kurdu. Ayrıca konut yapımı ve ekonomik büyüme hamlelerine öncülük etti.

Yardımcısı Kate Green, Burnham'ın Büyük Manchester için net bir vizyonu olduğunu ve insanların günlük yaşamlarına dokunacak işlere odaklandığını aktardı. Ancak Burnham, 2020 yılına kadar bölgedeki evsizliği bitirme vaadini yerine getiremedi.

Siyasi çevrelerde Burnham, İşçi Partisinin "yumuşak sol" kanadıyla ilişkilendiriliyor. Belediye başkanlığı dönemiyle özdeşleşen "Manchesterizm" kavramı, iş dostu bir sosyalizm anlayışını ifade ediyor.

Burnham, bunun neoliberalizmin sonu anlamına geldiğini belirtiyor. Bu yaklaşım, konut, su, enerji ve ulaşım gibi temel kamu hizmetlerinin kamulaştırılmasını ve yetkilerin yerel yönetimlere devredilmesini savunuyor.

İşçi Partisi içindeki popülaritesi artarken Burnham, daha önce Westminster'a dönmek istemiş ancak Starmer ve parti yönetimi tarafından engellenmişti.

Fakat yerel seçimlerdeki başarısızlığın ardından milletvekili Josh Simons, Burnham'ın önünü açmak için Makerfield adaylığından çekildi. Ara seçimde oyların yaklaşık yüzde 55'ini alan Burnham, parlamentoya geri döndü.

Seçim kampanyası boyunca ülkedeki siyasi dengeleri gözeten Burnham, göç konusunda hükümete yakın bir tutum sergiledi. 

Sığınmacıların kalıcı statülerinin sona erdirilmesi planını destekledi ve yerleşik statüsü olmayan göçmenlerin sosyal yardımlardan yararlanabilmesi yönündeki eski çağrılarından geri adım attı.

Finans piyasalarındaki dalgalanmaların ardından kamu harcamalarını sınırlayan bütçe kurallarına yönelik eleştirilerini hafifleten Burnham, İngiltere'nin Avrupa Birliği'ne yeniden katılması yönündeki geçmiş açıklamalarından da uzaklaştı.

Burnham, şimdi tüm ülkenin dikkatini çeken bir konumda parlamentodaki görevine başlıyor.