HAKSİAD Batman Şube Başkanı Çetiz: Küçük esnafın üzerindeki yük hafifletilmeli

Hak Sanayici ve İşadamları Derneği (HAKSİAD) Batman Şube Başkanı Cemal Çetiz, İLKHA muhabirine yaptığı açıklamada, küçük esnafın karşı karşıya kaldığı ekonomik sorunları, artan maliyetleri, zincir marketler ve e-ticaret karşısındaki durumunu değerlendirdi.

Piyasadaki durgunluğun hem esnafı hem de vatandaşları olumsuz etkilediğine dikkat çeken Çetiz, işletmelerin sabit giderlerini karşılamakta zorlandığını, alım gücündeki düşüşün ise ticari hareketliliği azalttığını ifade etti.

Küçük esnafın desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Çetiz, vergi ve prim yüklerinin hafifletilmesinin yanı sıra üretim ve istihdamı artıracak ekonomik adımların atılması gerektiğini söyledi.

Cemal Çetiz

"Küçük esnafın en büyük gider kalemleri kira, işçi çalıştırmak ve elektrik gibi harcamalardır"

Küçük işletmelerin karşılamak zorunda olduğu giderlere değinen Çetiz "Küçük esnafın en büyük gider kalemleri kira, işçi çalıştırmak ve elektrik gibi harcamalardır. İş olsa da olmasa da bu kalemler küçük esnaf için kaçınılmaz sabit harcamalardır. Yani vergi, elektrik, kira ve personel giderleri işin olup olmamasına bakılmaksızın mutlaka ödenmesi gereken sabit kalemlerdir." dedi.

"Piyasa işsizlikten muzdarip, iş olmuyor ve para dönmüyor"

Piyasadaki durgunluğun işletmeler üzerindeki baskısını anlatan Çetiz "Kira, enerji, personel ve tedarik maliyetleri esnafı oldukça zorlamaktadır. Karşılığı olduğunda, yani işler iyi gittiğinde bu giderler işletmeleri etkilemez; fakat iş olmayınca esnafın omuzlarında adeta bir kambura dönüşür. Piyasa işsizlikten muzdarip, iş olmuyor ve para dönmüyor. İnsanlar para bulmakta zorlanıyor. Yeni sistemde nakit para kullanımı azaldı. Ancak gerçek olan şudur ki iş yok. İş olmayınca tüm bu giderler esnafın sırtına yük bindiriyor ve esnaf sağlıklı karar veremez hâle geliyor. Yük artınca insanlar ne yapacağını, nasıl hareket edeceğini ve hangi projeyle bu açığı kapatabileceğini düşünmekte zorlanıyor." ifadelerini kullandı.

"Vatandaşın durumu iyi değilse esnafın durumu da hâliyle kötüleşiyor"

Alım gücündeki düşüşün ticarete yansımalarına dikkat çeken Çetiz "Vatandaşın alım gücünde ciddi bir düşüş var. Örneğin bir emekliyi ya da asgari ücretliyi düşünün; bir asgari ücretli bu maaşla ev kirası mı ödesin, çocuk mu okutsun, evin temel ihtiyaçlarını mı karşılasın, yoksa geleceğe dönük planlar mı yapsın? İmkânlar yetersiz olunca insanlar sofrasından, giyiminden ve kuşamından kısmak zorunda kalıyor. Bu durum piyasaya olumsuz yansıyor; caddelerdeki esnaflar sinek avlıyor. Vatandaşın durumu iyi değilse esnafın durumu da hâliyle kötüleşiyor ve esnaf iş yapamaz hâle geliyor." şeklinde konuştu.

"Küçük esnaf sunduğu kaliteli hizmetle müşteriyi çekebilir"

Zincir marketler ve e-ticaret karşısında küçük esnafın izlemesi gereken yolu değerlendiren Çetiz "Küçük esnafın zincir marketler ve e-ticaret karşısında ayakta kalması nasıl sağlanır? Küçük esnaf mütevazı, güler yüzlü ve hizmet odaklı bir yaklaşımla müşteriyi kazanma yoluna gitmelidir. Maddi olarak büyük sermayelerle yarışamaz; ancak sunduğu kaliteli hizmetle ve oluşturacağı güven bağıyla müşteriyi çekebilir. Küçük esnafın özellikle bu alana yönelmesi gerekir." dedi.

"Vergi ve SGK prim borçlarında kolaylık sağlanması gerekir"

Küçük esnafın üzerindeki mali yüklerin azaltılması çağrısında bulunan Çetiz "Vergi ve prim yükü küçük esnafın omuzlarında zaten büyük bir kamburdur. Son zamanlarda buna bir de cezalar eklendi. Mali denetimlerde küçük bir açık bulunup hemen ceza kesilebildiğini duyuyoruz. Devlet yetkililerinin küçük esnafa pozitif ayrımcılık yapması, iş yapamaz hâle gelen esnafın yükünü hafifletmek adına özellikle vergi ve SGK prim borçlarında kolaylık sağlaması gerekir. Küçük esnafın üzerindeki bu yük azaltılmalıdır. Ayrıca çeşit çeşit vergi türü bulunuyor. Devlet küçük esnafa 'Sen yıllık sabit bir tutar ver, gerisine karışmıyorum' dese belki devlet de daha kârlı çıkar, esnaf da rahatlar. Yük gerçekten ağır. İş olduğunda sorun yaşanmaz; ancak piyasada durgunluk olunca her bir girdi maliyeti esnafın karşısına büyük bir problem olarak çıkıyor." ifadelerini kullandı.

"Esnafın ayakta kalabilmesi için devletin radikal kararlar alması gerekir"

Ekonomik sorunların çözümü için kapsamlı adımlara ihtiyaç olduğunu belirten Çetiz "Esnafın ayakta kalabilmesi için devletin radikal kararlar alması gerekir. Faiz belasından kurtulmak, yüksek enflasyonun önüne geçmek, istihdam oluşturmak ve üretimi artırmak... Esnafın yükü ancak bu şekilde hafifletilebilir. Devletin 'büyük ağabey' rolüyle esnafa nasıl yardımcı olabileceğini, esnafını nasıl kalkındırabileceğini düşünerek hareket etmesi ve onların ayakta kalabilmesi için pozitif ayrımcılık uygulaması gerekir." dedi.