Gübre fiyatları yüzde 60'a yakın arttı: Çiftçi ciddi maliyet baskısı altında

Batman'da İLKHA muhabirine konuşan Türkiye Gübre Üreticileri ve Dağıtıcıları Derneği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Aydın Pektaş, son dönemde küresel piyasalarda yaşanan gelişmelerin gübre fiyatlarına doğrudan yansıdığını belirtti.

Özellikle ABD'nin İran'a saldırması ile çıkan savaş ve uluslararası ticaretteki belirsizliklerin etkisiyle maliyetlerin hızla yükseldiğini ifade eden Pektaş, bu durumun hem üreticileri hem de çiftçileri zorladığını dile getirdi.

Artan fiyatlara rağmen Türkiye'nin tedarik açısından birçok ülkeye göre daha avantajlı bir konumda olduğunu vurgulayan Pektaş, iç üretim kapasitesi ve sezon öncesi yapılan stokların piyasayı bir süre dengelediğini söyledi. Ancak mevcut tabloya bakıldığında, çiftçilerin önümüzdeki süreçte daha temkinli hareket etmek zorunda kalabileceğine dikkat çekti.

Aydın Pektaş

"Gübrenin ton fiyatı neredeyse yüzde 50-60 oranında artmıştır"

Gübre fiyatlarında küresel bir artış olduğuna dikkat çeken Pektaş, "Fiyat artışlarıyla ilgili olarak tabii ki ciddi artışlar var. Savaş öncesinde, özellikle üst gübre olarak adlandırdığımız yüzde 46 azotlu üre gübresinde fiyatlar ton başına 450–480 dolar bandındayken şu an 800 dolarlara çıkmış durumda. Bu ton fiyatıdır. Dolar bazında gübrenin ton fiyatı neredeyse yüzde 50-60 oranında artmıştır. Ancak bu fiyat artışları sadece ülkemizle alakalı değildir, dünya genelinde yaşanmaktadır. Ülkemiz bu durumdan en az etkilenen ülkelerden biridir. Çünkü tedarik noktasında farklı avantajlarımız vardır. Türkiye'de iki üretici firmamız bulunmakta ve sezon öncesinde stoklar oluşturulmuştur. Bu nedenle şu ana kadar tedarik noktasında olumsuz bir durum yaşanmamıştır." dedi.

"Türkiye genelinde yaklaşık 3 milyon ton tüketim vardır"

Ürünlere göre gübre kullanımının değiştiğine değinen Pektaş, "Çiftçilerin hangi ürüne ne kadar gübre kullandığı ürüne göre değişmektedir. Örneğin buğdayda yaklaşık 20 kilo üre kullanılırken, mısırda bu miktar 80-100 kiloya kadar çıkabilmektedir. Pamukta ise dönüm başına 50-60 kilo civarında kullanım söz konusudur. Burada özellikle üre gübresi üzerinden konuşuyoruz çünkü savaşın en çok etkilediği ürünlerden biridir. Üre gübresinin bir diğer özelliği de sanayide kullanılmasıdır. Türkiye genelinde yaklaşık 3 milyon ton tüketim vardır ve bunun bir ila bir buçuk milyon tonu sanayide kullanılmaktadır. Dolayısıyla bu ürün ülkemiz için oldukça kritik bir öneme sahiptir." ifadelerini kullandı.

"Tedarikte sorun beklenmiyor"

Pektaş, "Tedarik konusunda sahada hâlâ bir miktar stok bulunmaktadır. Yaklaşık 100 bin tonluk bir stok olduğu görülmektedir. Bakanlıkla yapılan görüşmelerde de tedarik sıkıntısı yaşanmayacağı ifade edilmiştir. Rusya ile bu konuda görüşmeler yapılmakta ve tedarik konusunda destek sağlanacağı belirtilmektedir. Nisan ayı içerisinde bakanlık düzeyinde görüşmeler yapılması planlanmaktadır. Devlet, tedarik sorunu yaşanmaması adına önleyici tedbirler almaktadır." şeklinde konuştu.

"Çiftçi alternatif ürünlere yönelebilir"

Yüksek maliyetlere karşı çiftçilerin alternatif ürünlere yönelebileceğini belirten Pektaş, "Bu artışın çiftçiye etkisi oldukça ciddi olacaktır. Çiftçi yüksek maliyetlerle karşı karşıyadır ve bu ürün grubu çiftçi için vazgeçilmezdir. Ancak çiftçiler bazı stratejiler geliştirebilir. Örneğin alternatif ürünlere yönelebilirler. Yüzde 33 amonyum nitrat bu alternatiflerden biridir. Bu ürün Türkiye’de yaklaşık 10 yıldır yasaklıydı ancak bakanlık hızlı bir şekilde bu yasağı kaldırmıştır. Bu sayede üre tedarikinde yaşanabilecek olası sorunlara karşı daha uygun fiyatlı alternatiflere yönelim mümkün olacaktır." dedi.

"Gübre kullanım miktarının azalması verim miktarını düşürür"

Gübre kullanım miktarının düşebilme ihtimalinin olduğunu ve bununda etkisiyle ürün veriminin olumsuz etkilenebileceğine dikkat çeken Pektaş, konuşmasına şöyle devam etti:

"Çiftçiler ayrıca kullanım miktarını da azaltabilir. Örneğin 100 kilo yerine 50-70 kilo kullanmayı tercih edebilirler. Bu durum verimi etkileyecektir ancak çok ciddi bir düşüşe yol açmayacaktır. Alternatif bitki besleme ürünlerine yönelmek de mümkündür. Bu ürünler normal şartlarda da kullanılmalıdır. Avrupa'da oldukça yaygın olan bu ürünler toprağa daha az zarar verirken verimi artırabilmektedir."

"Devlete çağrımız çiftçilere destek verilmesi"

Bitki besleme ürünlerine dikkat çeken Pektaş, "Bitki besleme ürünleri oldukça çeşitlidir. Azotlu, fosfatlı ve çinkolu ürünler gibi farklı seçenekler bulunmaktadır. Bu ürünler bitkinin ihtiyacına göre belirlenir. Sahada çalışan ziraat mühendisleri bu süreci yönetmekte ve uygun reçeteleri oluşturmaktadır. Bu nedenle bitki besleme süreci genellikle reçetesiz yürütülemez. Bu süreç her ne kadar olumsuz olsa da bitki besleme ürünlerinin sahadaki değerinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayabilir. Bu noktada devlete çağrımız, çiftçilere destek verilmesidir." ifadelerini kullandı.

"Devlet, üre gübrede vergiyi kaldırdı"

Dernek olarak bakanlık nezdinde çalışmalarının sürdüğünü ifade eden Pektaş, "Süreç başladığında dernek olarak bakanlıkla görüşmeler gerçekleştirdik ve bakanlık hızlı aksiyonlar aldı. Özellikle üre gibi üst gübrelerde, ithalat sırasında uygulanan yüzde 6,5'lik vergi kısa sürede kaldırılmıştır. Bu adım, fiyatların daha dengeli kalmasına katkı sağlamıştır ve devlet bu noktada sorumluluk almıştır. Çiftçiler ise fiyat artışlarından oldukça rahatsızdır. Fiyatların yükselmesi maliyetleri artırmaktadır. Bu durum yalnızca gübreyle sınırlı değildir, yakıt fiyatlarındaki artışlar da çiftçileri zorlamaktadır. Sonuç olarak çiftçinin maliyetleri ciddi şekilde artmaktadır." dedi.

"Üreticilerin alım politikalarında bu maliyetlerin dikkate alınmalıdır"

Çiftçilerin en önemli beklentisinin, ürün satış fiyatlarının artan maliyetlere göre belirlenmesi olduğunu vurgulayan Pektaş, "Bu durum sadece Türkiye'ye özgü değildir, dünya genelinde yaşanmaktadır ve iç kaynaklı bir problemden kaynaklanmamaktadır. Bu nedenle ülke olarak yapılabilecekler sınırlıdır. Üreticilerin alım politikalarında bu maliyetlerin dikkate alınmalıdır. Dernek olarak faaliyetlerimize sahada devam etmekteyiz ve gelişmeleri hızlı şekilde bakanlığa aktarmakla birlikte sürecin yakından takip etmekteyiz." diye konuştu.