AYM'den elektronik tebligat düzenlemesine iptal kararı

Resmi Gazete'de yer alan karara göre, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesi, baktığı bir davada, 1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na 2010'da 6009 sayılı Kanun'un 7. maddesiyle eklenen bazı düzenlemelerin Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürerek, iptali için AYM'ye başvurdu.

Başvuruda, itiraz konusu düzenlemenin, Hazine ve Maliye Bakanlığının elektronik ortamda yapılacak tebliğle ilgili, tebliğe elverişli elektronik adres kullanma zorunluluğu getirmeye, kendisine elektronik ortamda tebliğ yapılacakları ve elektronik tebliğe ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğunu hüküm altına aldığı belirtildi.

Bunun, vergi dairesi tarafından vergi kaydı resen terk ettirilen tüzel kişi mükelleflerin ticaret sicilinden silinene kadar elektronik tebligat sisteminden çıkamamasına ve her 5 günde bir elektronik tebligatı kontrol etmek zorunda kalmasına sebep olduğu, elektronik ortamda yapılan tebligata rağmen defter ve belgeleri inceleme için ibraz etmeyenleri de hürriyeti bağlayıcı cezayla karşı karşıya bıraktığı ifade edildi.

Başvuruyu görüşen AYM, söz konusu Kanun'un 107/A maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "tebliğe elverişli elektronik adres kullanma zorunluluğu getirmeye ve kendisine elektronik ortamda tebliğ yapılacakları ve elektronik tebliğe ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye" bölümünün iptaline hükmetti.

Karar 9 ay sonra yürürlüğe girecek.

Kararın gerekçesinden

AYM'nin kararında, hak arama özgürlüğünün temel unsurlarından birinin mahkemeye erişim hakkı olduğu ve kişilerin yargı mercileri önünde dava hakkını kullanabileceği bildirildi.

İptali istenen düzenlemede, idari mercilerin ilgililere tebligat yapacağı, tebligatla, tebliğe konu işleme karşı hak düşürücü nitelikte olan dava açma süresinin işlemeye başladığı, bu süre geçirildikten sonra yargı mercileri nezdinde dava açma hakkının ise yitirildiği aktarıldı.

Vergi mahkemelerinde bu sürenin 30 gün olduğu, ödeme emrine karşı açılan davalarda ise sürenin 15 gün olduğu belirtilen kararda, "Anılan sürelerden sonra açılan davalar süre aşımı nedeniyle reddedilir. Dolayısıyla mükelleflerin elektronik adres kullanmaya ve vergi idaresince yapılacak tebligatları elektronik posta yoluyla kabule zorlanması ve elektronik posta adresine yapılan tebligata hukuki sonuç bağlanması mahkemeye erişim hakkına sınırlama getirmektedir." değerlendirmesi yapıldı.

Düzenlemenin, tebliğe elverişli elektronik adres kullanma zorunluluğunu getirme ve kendisine elektronik ortamda tebliğ yapılacakları ve elektronik tebliğe ilişkin diğer usul ve esasları belirleme hususlarında Bakanlığın yetkili olduğunun hüküm altına aldığı ifade edilen kararda, bu yetkinin sınırlarına ilişkin ise temel ilkelerin ortaya konulmadığı kaydedildi.

Bu yönüyle düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olduğu tespiti yapılan kararda, "Temel ilke ve esaslar kanunda belirlenmeksizin elektronik adres kullanma zorunluluğu getirme, kendisine elektronik ortamda tebliğ yapılacakları ve elektronik tebliğe ilişkin diğer usul ve esasları belirleme hususlarında idareye yetki tanınmasının, mahkemeye erişim hakkının kanunla sınırlanması ilkesiyle bağdaşmadığı sonucuna varılmıştır." ifadelerine yer verildi.